Psikolojik esneklik nedir ve stresle ne ilgisi var?
Psikolojik esneklik (psychological flexibility), koşullar değiştikçe düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını ayarlayabilme becerisidir. Binghamton Üniversitesi'nden Prof. Lina Begdache'in anlattığına göre bu beceriye sahip insanlar olumsuz düşüncelere takılıp kalmaz. Duygularını fark eder, seçeneklerini tartar ve daha verimli bir yol seçer. Uçağını kaçırdığında paniğe kapılmak yerine sakince yeni bir plan yapan kişi buna güzel bir örnektir. Bu kişi de stres hissedebilir, ama stresi yönetmesi daha kolaydır.
Araştırma nasıl yapıldı?
Araştırmacılar yaklaşık 400 üniversite öğrencisinden anonim anket yanıtları topladı. Ankette beslenme alışkanlıkları, uyku düzeni, egzersiz ve diğer yaşam tarzı unsurları soruldu. Çalışma Binghamton Üniversitesi'nden Lina Begdache, Jason Cherry ve Alexander J. Talkachov tarafından yürütüldü. Sonuçlar Journal of American College Health dergisinde yayımlandı. Daha sağlıklı alışkanlıkları olan öğrencilerin psikolojik esneklik ve dayanıklılık düzeyleri de genellikle daha yüksekti.
Kahvaltı, uyku, egzersiz ve balık yağı hakkında ne bulundu?
Araştırmaya göre haftada en az beş gün kahvaltı yapmak daha yüksek dayanıklılıkla ilişkiliydi ve bu bağı psikolojik esneklik açıklıyordu. Altı saatten az uyuyan öğrenciler genel olarak hem dayanıklılık hem esneklik açısından daha düşük puan verdi. En az 20 dakikalık egzersiz, daha yüksek psikolojik esneklik ve stresle daha iyi başa çıkma ile birlikte görüldü. Haftada birkaç kez balık yağı alanlarda da daha iyi psikolojik esneklik görüldü. Balık yağı gibi takviyeler konusunda mutlaka doktoruna danışmalısın.
Sağlıksız alışkanlıklar ters etki yapıyor mu?
Ters yönde de bir örüntü ortaya çıktı. Sık fast food tüketen ve yeterince uyumayan öğrenciler daha fazla psikolojik katılık gösterme eğilimindeydi. Psikolojik katılık, koşullar değiştiğinde düşünce ve davranışları uyarlamakta zorlanmak demek. Burada da ilişkiden söz ediyoruz. Araştırma bu alışkanlıkların esnekliği doğrudan azalttığını kanıtlamıyor.
Bu bulgular neden önemli ve neyi değiştiriyor?
Begdache'in önceki araştırması besleyici beslenmeyi daha yüksek dayanıklılıkla, kötü beslenmeyi ise daha düşük dayanıklılıkla ilişkilendirmişti. Yeni çalışma bu bağa olası bir açıklama getiriyor. Beslenme ve yaşam tarzı, dayanıklılığı tek başına etkilemekten çok psikolojik esnekliği besliyor olabilir ve esneklik de insanı dayanıklı kılıyor. Begdache stres anını şöyle anlatıyor: Stresin içinde kaybolmak yerine bir adım geri çekilip 'Bunu şundan dolayı hissediyorum, ne yapabilirim?' diye düşünmek.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Viyana'da ve Avrupa'nın başka şehirlerinde çalışan, okuyan ya da çocuk büyüten biri için gündelik stres kaçınılmaz olabilir. Araştırma öğrenciler üzerinde yapıldığı için sonuçları herkese birebir uyarlamak doğru olmaz. Yine de kahvaltıyı atlamamak, yeterince uyumak ve 20 dakikalık hareket gibi küçük adımlar denemesi kolay alışkanlıklar. Araştırma yalnızca ilişki gösterdiği için bunları mucize çözüm gibi görmemek gerekir. Kaynakta Avusturya'ya özgü bir kurum ya da uygulama geçmiyor.
Bu araştırmanın sınırları neler?
Çalışma anket yanıtlarına dayanıyor. Bu yüzden alışkanlıkların psikolojik esnekliği ya da dayanıklılığı doğrudan artırdığını kanıtlamıyor, yalnızca bir bağlantıyı gösteriyor. Katılımcıların hepsi üniversite öğrencisi. Kaynak: ScienceDaily, Binghamton University. Sağlık sorunların için doktoruna danış.
Sık sorulan sorular
Düzenli kahvaltı stresle başa çıkmayı kolaylaştırıyor mu?
Binghamton Üniversitesi'nin araştırmasında haftada en az beş gün kahvaltı yapmak daha yüksek dayanıklılıkla ilişkiliydi. Ancak çalışma anket temelli olduğu için bunun doğrudan neden olduğu kanıtlanmış değil.
Psikolojik esneklik ne demek?
Koşullar değiştikçe düşünce, duygu ve davranışları uyarlayabilme becerisidir. Bu beceriye sahip kişiler duygularını fark edip seçeneklerini değerlendirerek daha verimli tepki verir.
Araştırmada kaç saatten az uyku olumsuz bulundu?
Altı saatten az uyuyan öğrenciler genel olarak daha düşük dayanıklılık ve psikolojik esneklik bildirdi. Bu da bir ilişkidir, kesin neden-sonuç değildir.
Temsilî görsel: Pixabay
