Viyana'da ne oldu?
SPÖ'ye yakın gençlik örgütleri Sozialistische Jugend, Aktion kritischer Schüler_innen (AKS) ve Roten Falken, komünist gençlik örgütleri ve "Schule brennt" girişimiyle birlikte Cuma günü yasağa karşı gösteri düzenledi. Viyana'daki "okul grevine" birkaç yüz kişi katıldı. Başka eyaletlerde de "ırkçılık, cinsiyetçilik ve militarizasyon" karşıtı çağrılar yapıldı. Gösterilerde başörtüsü yasağının yanı sıra bankalar ve silahlar yerine eğitime para ayrılması talebi de dile getirildi.
Yasak nasıl işliyor?
Bu eğitim yılından itibaren 14 yaşına kadar kızların okul alanında başörtüsü takması yasak. Kural çiftliğe rağmen çiha ihlal edilirse öğretmenler önce öğrenciyi uyarıyor. Tekrarında müdürlükte veli görüşmesi yapılıyor. Bir sonraki aşama eğitim müdürlüğünde (Bildungsdirektion) randevu. Okul başlangıcından bu yana ülke genelinde bu türden 127 görüşme yapıldı, 52 durumda ise kızlar başörtüyle gelmeye devam ettiği için ihbar yapıldı.
Viyana'da rakamlar ne diyor?
İhlallerin büyük çoğunluğu Viyana'dan bildirildi. 8 Ekim itibarıyla eğitim müdürlüğünde 85 görüşme yapıldı. 18 durumda tekrarlanan ihlal nedeniyle ilçe idare makamına (Bezirksverwaltungsbehörde) ihbar yapıldı. Bu makam 150 ile 800 euro arasında para cezası verebiliyor, ceza birden fazla kez de uygulanabiliyor. Viyana'da geçen eğitim yılında çocuk ve gençlerin yüzde kırkı İslam inancında olduğu için etkilenen kız sayısı da nispeten yüksek.
Diğer eyaletlerde durum ne?
Burgenland'da hiç görüşme bildirilmedi. Aşağı Avusturya'da on bir ihbar ve dokuz görüşme, Salzburg'da dokuz ihbar ve dört görüşme, Steiermark'ta yedi ihbar ve on görüşme kayda geçti. Yukarı Avusturya'da dört ihbar ve altı görüşme, Vorarlberg'de üç ihbar ve yedi görüşme var. Kärnten ve Tirol'de henüz ihbar yok. Belirli okullarda bir yığılma görülmediği, İslami okullarda da büyük çoğunluğun kurala uyduğu belirtildi.
Siyasetten tepkiler ve hukuki süreç
ÖVP'li Entegrasyon Bakanı Claudia Bauer, ifade özgürlüğünü önemli bulduğunu ama kızları baskı altında tutan derneklerin tavrını son derece sakıncalı bulduğunu söyledi. Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr (Neos) ise rakamların çoğu öğrenci ve velinin işbirliği yaptığını gösterdiğini belirtti. 2019/20'de yalnızca ilkokullarda getirilen yasak, yaklaşık bir yıl sonra Anayasa Mahkemesi (VfGH) tarafından iptal edilmişti. Yeni düzenleme de mahkemeye taşındı; karar 2027'nin ilk yarısında bekleniyor.
Sık sorulan sorular
Başörtüsü yasağı kimleri kapsıyor?
Okul alanında 14 yaşına kadar olan kızları kapsıyor. Bu yaş sınırı din bakımından kendi kararını verme yaşına (Religionsmündigkeit) dayanıyor.
Kural ihlal edilirse ne olur?
Önce öğretmen uyarır, ardından müdürlükte veli görüşmesi yapılır. Sonra eğitim müdürlüğünde görüşme gelir. Tekrarında ilçe idare makamına ihbar yapılır ve 150 ile 800 euro arasında para cezası verilebilir.
Yasak hakkında mahkeme kararı ne zaman bekleniyor?
Düzenleme Anayasa Mahkemesi'ne (VfGH) taşındı. Kararın 2027'nin ilk yarısında açıklanması bekleniyor.
