Alex de Waal kıtlıklar hakkında ne söylüyor?
Kıtlık uzmanı Alex de Waal, on yıl önce kitlesel kıtlıkların tamamen ortadan kaldırılabileceğine inandığını anlatıyor. Bugün ise kıtlıkların geri dönmesini çarpıcı buluyor. Ona göre son örneklerin hepsi insan eliyle, kasıtlı olarak ortaya çıktı. De Waal, bunun açlık sorununun tamamen çözülmesi anlamına gelmediğini, ama kıtlık denen özel sorunun çözülebilir olduğunu vurguluyor.
Sudan'da açlık nasıl silah olarak kullanıldı?
De Waal'a göre Sudan'da savaşan taraflar açlığı farklı yöntemlerle kullanıyor. RSF (Rapid Support Forces) bazı yerlerde kuşatma uygulayarak nüfusu aç bırakıyor. Sudan hükümeti ise RSF bölgelerine yardım girişini genel olarak kısıtlıyor. Uzman, en ağır kıtlık örneğinin Al-Fashir kuşatması olduğunu söylüyor. Ülkenin başka bölgelerinde durum hâlâ ciddi ve El Niño nedeniyle hasatla birlikte kötüleşiyor.
Gazze'de durum nasıldı, bugün ne durumda?
De Waal, İsrail'in Gazze'de açlığı hassas biçimde ayarladığını, kıtlık eşiğini aşmamaya çalıştığını iddia ediyor. Ona göre eşiğe yaklaşıldığında yardım girişine izin verildi; yalnızca Ağustos 2025'te bu olmadı. ABD ve BM kıtlığı tespit ettikten sonra sevkiyatlar yeniden başladı. De Waal, kıtlık uyarısının işe yaradığını, çocukların yakın zamana kadar yeterince beslendiğini, ancak son günlerde yeniden kıtlık bildirildiğini söylüyor. Protein eksikliği gibi sorunlar sürüyor.
Uluslararası hukuk neden önemli?
Cenevre Sözleşmeleri ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (IStGH) Roma Statüsü, açlığın savaş silahı olarak kullanılmasını yasaklıyor. BM Güvenlik Konseyi'nin 2018 tarihli 2417 sayılı kararı da bunu sert biçimde kınadı. De Waal, insancıl hukukun dünya genelinde giderek daha az dikkate alındığını söylüyor.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Haber doğrudan Avusturya'daki bir kural değişikliğini anlatmıyor. Ancak Viyana'da yaşayan ve Gazze, Sudan ya da başka kriz bölgelerinden haber takip eden okurlar için kıtlık uyarılarının nasıl işlediğini gösteriyor. Yardım kuruluşlarına bağış yapmak isteyenlere yönelik özel bir bilgi kaynakta yer almıyor.
Sık sorulan sorular
Alex de Waal kimdir?
Alex de Waal, kıtlık konusunda önde gelen uzmanlardan biri ve World Peace Foundation direktörü. Der Standard ile bu konuda röportaj yaptı.
De Waal'a göre Gazze ve Sudan'da açlık savaş silahı olarak mı kullanıldı?
Evet, De Waal iki durumda da açlığın savaş silahı olarak kullanıldığını söylüyor. Sudan'da RSF kuşatma uyguluyor, hükümet ise yardımı kısıtlıyor; Gazze için İsrail'in açlığı çok hassas ayarladığını iddia ediyor.
Açlığı savaş silahı olarak kullanmak yasak mı?
Evet. Cenevre Sözleşmeleri ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Roma Statüsü bunu yasaklıyor, 2018'de BM Güvenlik Konseyi de 2417 sayılı kararla kınadı.
