E-posta eklerindeki dolandırıcılık nasıl işliyor?
Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntem, beklenmedik bir e-postayla okuru ek dosyayı açmaya zorlamaktır. Watchlist Internet'e göre mesajın konusu değişse de amaç aynıdır: Dosya açılınca cihaza fark edilmeden zararlı yazılım (Schadsoftware) kurulur. Mesajlar çoğu zaman tedirgin eder ya da en azından merak uyandırır. Konu bir mahkeme çağrısı, açık bir fatura, telif hakkı ihlali iddiası ya da bir iş başvurusu olabilir.
Dolandırıcılar kimlik olarak kimi taklit ediyor?
Kaynakta en sık görülen sahte kimlikler dört grupta sayılıyor. Birincisi polis: ceza soruşturması ya da iddianame bildirimi gibi görünen e-postalar. İkincisi avukatlık bürosu: telif hakkı ihlali iddiası. Üçüncüsü şirketler: fatura gönderiyormuş gibi yapanlar. Dördüncüsü özel kişiler: iş başvurusu gönderiyormuş gibi görünenler. Beklemediğiniz bir yerden böyle bir mesaj geldiyse dikkatli olmak gerekir.
Hangi dosya türleri özellikle şüpheli?
Zararlı yazılım birçok dosya türüyle yayılabilir, ancak kaynak dört uzantıyı özellikle riskli olarak gösteriyor: .zip, .rar, .html ve .exe. Ekte bunlardan biri varsa tedbiri artırmak gerekir. Tehlike yalnızca ekle sınırlı da değil: Dolandırıcılar mesajın içine sahte indirme bağlantıları koyabilir ve bağlantıdan inen dosya zararlı program içerebilir.
Şüpheli ek dosya virustotal.com ile nasıl kontrol edilir?
En önemli kural, şüpheli eki güvenlik önlemi almadan açmamaktır; çoğu zaman tek tık yeterli olabiliyor. Kaynağın önerdiği yöntem şöyle: Dosyayı yalnızca cihaza indirin, açmayın; indirmek tek başına tehlikeli değildir. Sonra virustotal.com'u açın, "Choose file" düğmesine tıklayın ve genellikle indirilenler klasöründe duran dosyayı yükleyin. Site dosyayı inceler ve tehdit durumunu anlaşılır bir raporla özetler.
Kontrol sonucu tehdit gösterirse ne yapılmalı?
virustotal.com tehdit bulmazsa kaynağa göre ek rahatça açılabilir. Program alarm verirse dosyayı hemen indirilenler klasöründen ve çöp kutusundan silin. Ardından şüpheli e-postayı da silin ve göndericiyi engelleyin. Ayrıca sistemi güncel tutmak önemlidir: Modern işletim sistemleri tehlikeleri artık oldukça iyi tanıyor ve gerektiğinde harici bir siteye bakmadan da uyarı verebiliyor.
Eki kontrol etmeden açtıysanız ne yapmalısınız?
Ek açıldıysa ve cihazın zararlı yazılıma yakalandığından şüphe ediliyorsa kaynak şu adımları öneriyor. Cihazda en kısa sürede, birkaç farklı programla kapsamlı bir virüs taraması yapın. İlk taramada bir şey çıkmazsa birkaç gün bekleyip taramayı tekrarlayın, çünkü bazı zararlı programlar gecikmeyle kurulur. Şüphe sürerse bir BT uzmanına başvurun. Cihazın temiz olduğundan emin olunca internet bankacılığı, sosyal medya ve e-posta gibi tüm önemli şifreleri değiştirin. Sonrasında polise suç duyurusunda bulunun.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Viyana'da yaşayanlar için bu rehber, günlük e-posta trafiğinde basit bir alışkanlık kazandırıyor: Beklenmedik bir polis, avukat, fatura ya da başvuru e-postası gelirse eki açmadan önce durmak. Aile bireylerine, özellikle e-postayı sık kullanan ebeveynlere bu kuralı anlatmak da faydalı olur. Resmî ihbar için Avusturya devlet portalı oesterreich.gv.at'daki bilgilere göre şüpheli internet suçları İçişleri Bakanlığı'nın (BMI) internet suçları ihbar noktasına bildirilebilir; belirli kişilerin işlediği suçlar ise her polis karakolunda ihbar edilebilir. Watchlist Internet de bülten, sosyal medya, WhatsApp bülteni, uygulama ve ihbar formuyla bilgilendirme sunuyor.
Sık sorulan sorular
Şüpheli e-posta ekini açmadan nasıl kontrol ederim?
Dosyayı yalnızca indirin, açmayın. Sonra virustotal.com'da "Choose file" ile yükleyin; site dosyayı inceleyip sonucu özetleyen bir rapor verir. Watchlist Internet'e göre indirmek tek başına tehlikeli değildir.
Hangi e-posta ekleri özellikle tehlikeli olabilir?
Watchlist Internet .zip, .rar, .html ve .exe uzantılı dosyaları özellikle şüpheli sayıyor. Bunun yanı sıra mesajdaki sahte indirme bağlantıları da zararlı yazılım getirebilir.
Zararlı yazılımlı eki açtım, ne yapmalıyım?
Mümkün olan en kısa sürede birkaç farklı programla virüs taraması yapın, birkaç gün sonra tekrarlayın, gerekirse BT uzmanına başvurun. Cihaz temizse önemli şifreleri değiştirin ve polise suç duyurusunda bulunun.
Avusturya'da internet dolandırıcılığı nereye bildirilir?
Devlet portalı oesterreich.gv.at'a göre şüpheli internet suçları için İçişleri Bakanlığı'nın (BMI) ihbar noktası kullanılabilir. Belirli kişilerin suçları her polis karakolunda ihbar edilebilir.
Ek kaynaklar: oesterreich.gv.at
Temsilî görsel: Pixabay
