Araştırma yabancı dil öğrenme hakkında ne buldu?
İngiltere'deki University College London (UCL) ile Japonya'daki Tohoku Üniversitesi'nden araştırmacılar, modern dillerin nasıl öğrenildiğine baktı. Ulaştıkları sonuç dikkat çekici: en yetenekli dil öğrenenlerin beyni yabancı sözcükleri anlamlı kelimeler olarak değil, rastgele ses gibi algılıyor. Yani onlar için yeni bir dilin sesleri, ana dilin kalıplarına zorla sokulmuyor. Bu bilgi The Guardian'da yayımlanan habere dayanıyor ve araştırma sonuçları kesin bir gerçek değil, ilk bulgular olarak okunmalı.
Çoğu insan yeni bir dili neden zor öğreniyor?
Haberde anlatıldığına göre insanlar yeni bir dili genellikle ana dillerinin sesleri üzerinden anlamaya çalışıyor. Yabancı dilin sesleri ve telaffuzu ana dilden ne kadar farklıysa, o dilin öğrenilmesi de büyük olasılıkla o kadar zor oluyor. Kulak, duyduğu yeni sesi tanıdık bir ana dil sesine çevirmeye çalışıyor. Bu da telaffuzun oturmasını geciktirebiliyor.
Araştırmacılar bunu nasıl ölçtü?
Araştırmacılar, İngilizce öğrenen 67 Japon katılımcının işitme hassasiyetini ölçtü. Katılımcılardan konuşma olmayan seslerde perde, uzunluk ve tonda küçük farkları yakalamaları istendi. Ardından fonksiyonel MRI taramasıyla, Japoncada bulunmayan İngilizce ünlü seslerini ayırt etmeye çalışırken beyin aktiviteleri izlendi.
İyi kulağı olanların beyninde ne farklı oluyor?
İşitme hassasiyeti yüksek olanlar yeni dilin telaffuzunu daha hızlı ve daha doğru öğrendi. Yabancı dil seslerini işlerken, dil işlemeyle ilgili sol duyusal-motor sistemine daha az güvendiler. Beyin etkinlikleri, konuşma dışı sesler işlenirken görülen örüntülere benziyordu. Ana dilin kalıplarından daha az etkilendikleri için yeni sesleri doğru işlemek onlara daha kolay geldi. İşitme hassasiyeti düşük olanlar ise yabancı sesleri işlerken ana dillerinin telaffuz kalıplarına daha çok yaslandı.
Az maruz kalınca kulak neden daha da önemli oluyor?
Çalışmanın baş yazarı Prof. Kazuya Saito-van Poeteren'e göre, bir dili haftada yalnızca birkaç saat duyuyor ve kullanıyorsanız iyi bir kulak çok daha büyük fark yaratabilir. Yüksek işitme hassasiyeti olanlar sınırlı girdiyi çok verimli kullanabiliyor. Diğerlerinin ise yeni seslerin yerleşmesi için daha fazla maruz kalmaya ihtiyacı olabiliyor. Araştırmacı, İngilizlerin biyolojik olarak dillerde kötü olduğunu düşünmediğini, asıl sorunun çoğu zaman az ve yeterince anlamlı olmayan maruz kalma ile kulağı eğitmeyen yöntemler olduğunu söylüyor.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Araştırma Avusturya'ya özgü bir veri sunmuyor ve Almanca üzerine yapılmış bir çalışma değil. Yine de çıkarılabilecek ders net: yeni bir dil öğrenirken yalnızca kelime ezberine ve gramer kurallarına yüklenmek yerine, sesleri dinlemek de önemli. Viyana'da Almanca öğrenen yetişkinler ya da çocuğunun dil gelişimini destekleyen aileler için bu, dinlemeyi öğrenme düzeninin merkezine koymak demek olabilir. Ana dilin sesleriyle eşleştirmeye çalışmadan, yeni dili önce bir ses olarak dinlemeyi denemek makul bir ilk adım. Okullar için de araştırmacı, dil eğitiminin sadece dilbilgisi ve kelimeye değil, seslere çok daha fazla odaklanması gerektiğini söylüyor.
Daha fazla alıştırma mı, daha iyi kulak mı?
Prof. Saito-van Poeteren, yabancı dil eğitiminin yalnızca daha fazla alıştırma yaklaşımının ötesine geçmesini ve öğrencilerin işitme özelliklerine göre kulaklarını geliştiren bir yönteme yönelmesini öneriyor. Lancaster Üniversitesi'nden Prof. Padraic Monaghan ise geleneksel dil öğreniminin yapılandırılmış alıştırmaya dayandığını, ama beynin doğal olarak maruz kalarak dil edinmeye yatkın olduğunu söylüyor. Ona göre çalışma dinlemenin öğrenmedeki önemini doğruluyor, ancak insanların ses duyarlılığı en azından yeni dil seslerini ilk duydukları aşamada farklılık gösteriyor. Sağlık sorunların için doktoruna danış.
Sık sorulan sorular
Yabancı dil öğrenirken sese odaklanmak neden önemli?
UCL ve Tohoku Üniversitesi araştırmasına göre, en iyi dil öğrenenler yabancı dil seslerini ana dillerinin kalıplarına zorlamadan işliyor. Bu da yeni telaffuzu daha hızlı ve doğru öğrenmelerine yardımcı oluyor.
Araştırmada kaç kişi yer aldı ve ne ölçüldü?
İngilizce öğrenen 67 Japon katılımcı incelendi. Konuşma dışı seslerde perde, uzunluk ve ton farklarını yakalama becerileri ölçüldü, ayrıca İngilizce ünlü sesleri ayırt ederken beyin aktiviteleri MRI ile izlendi.
Haftada az saat dil duyuyorsam ne yapmalıyım?
Araştırmacıya göre az maruz kalındığında iyi bir kulak çok daha büyük fark yaratabiliyor. Bu yüzden öğretim yöntemlerinin sadece daha fazla alıştırma değil, kulağı geliştiren çalışmalar da içermesi öneriliyor.
