Elektrik faturasında ne değişiyor?
Ocak 2027 itibarıyla Avusturya'daki tüm hanelerin elektrik faturasında şebeke ücretleri (Netzentgelte) değişiyor. Bu kalem, tüketilen elektriğin yanında yıllık maliyetin hatırı sayılır bir bölümünü oluşturuyor. Eski sistemde şebeke ücreti, kullanım bedeli (Arbeitspreis) ve sabit güç bedelinden (Leistungspauschale) oluşuyordu. Düzenleme kurumu E-Control'e göre bu eski sistemde Ocak'tan itibaren tasarruf yüzde 3,6, yani yıllık yaklaşık 15 euro.
Yeni güç sistemi (Leistungssystem) nasıl işleyecek?
Eski sistem kademeli olarak yeni bir güç sistemiyle değiştirilecek. Bu sistemde yalnızca tüketilen elektrik değil, kullanılan güç de hesaba katılıyor. Akıllı sayaçlar (Smart Meter) gücü on beş dakikalık aralıklarla ölçüp kaydediyor. Amaç, güç zirvelerini önleyerek şebekeyi rahatlatmak. Uzun vadede kullanım ve güç bedelinin 50'ye 50 oranında paylaşılması hedefleniyor. Yeni sistemde ortalama tasarruf yüzde 5,7, yani yılda yaklaşık 24 euro olarak öngörülüyor.
Hangi eyaletlerde ucuzluyor, hangilerinde pahalanıyor?
Bölgesel farklar büyük. Yıllık 3500 kilovatsaat tüketen bir hanede en büyük tasarruf yüzde 12 ile Niederösterreich'ta, yani yaklaşık 58 euro. Vorarlberg'de ortalama yüzde 8,5 düşüş var, Viyana'da tasarruf yüzde 4,8 ile ılımlı kalıyor. Kärnten'de ücretler yüzde 9,6, yani yaklaşık 50 euro artıyor. Graz'da yüzde 3,4, Innsbruck'ta yüzde 4,2 artış bekleniyor. E-Control yönetim kurulu üyesi Alfons Haber, şebeke yatırımlarının ücretlere daha hızlı yansıyacağını söylüyor; ne kadar yatırım yapılacağına şebeke işletmecileri karar veriyor.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Viyana'da yaşayan haneler için şebeke ücretlerinde ortalama yüzde 4,8'lik bir düşüş öngörülüyor. Elektrikli araç, batarya deposu veya sauna gibi yüksek güçlü cihazı olmayan ortalama bir hane için yeni sistemin etkisi E-Control'e göre çok az olacak. Elektrikli aracını 4 yerine 11 kilovat güçle şarj edenler ise geçişten sonra daha yüksek şebeke ücreti ödeyecek. Ne kadar fazla ödeneceği henüz açıklanmadı. Çoğu şebeke işletmecisi güç bedeline geçişi 2028'de planlıyor; enerji şirketlerinin uygulama için Ocak 2027'den en geç Temmuz 2028'e kadar süresi var.
Hükümet ve muhalefet ne diyor?
Ekonomi Bakanı Wolfgang Hattmannsdorfer (ÖVP), reformla doğru yolda olduklarını belirtti ve yeni hatların ihtiyaç duyulan yerlerde daha hızlı yapılmasını hedeflediklerini söyledi. FPÖ ise yıllık 24 euroluk tasarrufu kalıcı bir şebeke maliyeti düşüşü olarak görmüyor ve düzenlemeyi ucuz bir reklam gösterisi diye niteliyor. Şebeke ücretleri 2025'te yüzde 20'den fazla, 2026'da yüzde 1 artmıştı.
Sık sorulan sorular
Avusturya'da şebeke ücretleri ne zaman değişiyor?
Yeni şebeke ücretleri Ocak 2027 başında yürürlüğe giriyor. Güç bedeli sistemine geçiş için enerji şirketlerinin Ocak 2027'den en geç Temmuz 2028'e kadar süresi var.
Viyana'da elektrik şebeke ücreti ucuzluyor mu?
E-Control'e göre Viyana'da hanelerin şebeke ücreti ortalama yüzde 4,8 düşüyor. Bu, eyaletler arasında orta düzeyde bir tasarruf.
Elektrikli araç şarj edenler daha fazla mı ödeyecek?
Aracını 4 yerine 11 kilovat güçle şarj edenler, yeni sisteme geçişten sonra daha yüksek şebeke ücreti ödeyecek. Ne kadar olacağı henüz belli değil.
Nihai şebeke ücretleri ne zaman belli olacak?
E-Control nihai 2027 ücretlerini, 20 Kasım 2026'da biten görüş sürecinin (Begutachtung) ardından belirleyecek.
Temsilî görsel: Pixabay
