AMS neden 135 milyon euro geri ödeyecek?
AMS, yaklaşık 100.000 kişiye yanlış hesaplanmış işsizlik parasını (Arbeitslosengeld) son üç yıl için geri ödemek zorunda; toplam tutar yaklaşık 135 milyon euro. Düşük gelirli bir kadın AMS'nin kararına itiraz etti ve sonunda Yüksek İdare Mahkemesi (VwGH) onu haklı buldu. Kaynak haber, davayı ilk olarak Die Presse'nin Rechtspanorama bölümünün duyurduğunu yazıyor.
Hesaplama hatası tam olarak neydi?
Hata, AMS'nin 18 yıl boyunca uyguladığı bir hesaplama yöntemiydi. 2008'de AMS katkı paylarında gelire göre kademeli bir sistem getirildi. Kanun gerekçesinde bunun işsizlik parasının hesabını etkilemeyeceği yazıyordu. Bu yüzden düşük gelirliler için de, sanki işsizlikten önce yüzde üç işsizlik sigortası primi ödemişler gibi hesap yapıldı. Oysa düşük gelirliler bu primi ödemiyordu. VwGH, gerekçedeki bir not yetmez, kuralın kanunun kendisinde açıkça yazması gerekirdi dedi.
Kim ne kadar alacak, başvuru gerekiyor mu?
Ödeme yalnızca son üç yıl için yapılacak; daha eski dönem için yasal bir ödeme öngörülmüyor. Ayrı bir başvuru gerekmiyor, ödeme otomatik yapılacak. AMS, eksik ödenen herkesin parasını alacağını açıkladı. Dava açan kadın işsiz kaldığı her ay için 20 ile 30 euro alıyor. Örneğin eski brüt geliri 2000 euro olan biri günlük 0,95 euro, yani ayda (30 gün üzerinden) 28,50 euro alacak.
Para nereden çıkacak, ne zamana kadar ödenecek?
Sosyal Bakanlık ek bütçe vermeyecek; AMS parayı kendi değişken bütçesinden karşılayacak. Karşılaştırma için: AMS geçen yıl yaklaşık 2,6 milyar euro işsizlik parası ve 1,8 milyar euro acil durum yardımı (Notstandshilfe) ödedi. Ek araştırma notlarına göre AMS otomatik ödemeleri Ocak 2027'ye kadar tamamlamayı hedefliyor. Ödeme yalnızca işsizlik parasını değil, Notstandshilfe'yi de kapsıyor.
Viyana'da yaşayanlar için ne anlama geliyor?
Son üç yılda işsizlik parası veya Notstandshilfe almış ve düşük gelirli olarak hesaplanmış kişiler, hesaplarına küçük bir ek ödeme bekleyebilir. Başvuru yapmak ya da AMS'ye gitmek gerekmiyor. Kimlerin tam olarak kapsama girdiği ve ödemelerin tarihleri tek tek açıklanmadı. Gelecekte etki daha az: Temmuz ayında Ulusal Meclis (Nationalrat), düşük gelirlilerin AMS katkısından muafiyetini altı yıllık geçiş süresiyle kademeli olarak kaldırmaya karar verdi.
Sık sorulan sorular
AMS işsizlik parası nachzahlung için başvuru gerekli mi?
Hayır, ayrı bir başvuru gerekmiyor. AMS, eksik ödeme alan herkese parayı otomatik olarak göndereceğini açıkladı.
AMS geri ödemeyi ne zamana kadar tamamlayacak?
AMS, otomatik ödemeleri Ocak 2027'ye kadar tamamlamayı planlıyor. Kişiye özel ödeme tarihleri açıklanmadı.
Kaç yıllık fark ödenecek ve ne kadar?
Yalnızca son üç yıl için ödeme yapılacak. Örneğin eski brüt geliri 2000 euro olan biri ayda 28,50 euro alacak.
Notstandshilfe alanlar da geri ödeme alacak mı?
Evet, ek notlara göre ödeme Notstandshilfe'yi de kapsıyor. Son üç yılda işsizlik parası veya Notstandshilfe alıp mahkeme kararı kapsamına girenler hak sahibi.
Ek kaynaklar: finanzen.at
Temsilî görsel: Pixabay
