AMS neden 135 milyon euro geri ödeme yapabilir?
Sosyal Bakanlık, AMS için yaklaşık 135 milyon euroluk bir geri ödeme yükü öngörüyor. Neden, Yüksek İdare Mahkemesi'nin (Verwaltungsgerichtshof) işsizlik maaşının hesaplanma biçimiyle ilgili yakın zamanda verdiği karar. Sorun, işsizlik maaşı ve acil durum yardımının olması gerekenden düşük ödenmesi. Önce binlerce kişiden söz ediliyordu, ancak yeni haberlere göre etkilenenlerin sayısı altı haneli, yani yüz binlerle ifade edilen bir düzeyde.
Hesaplamadaki hata tam olarak neydi?
İşsizlik maaşı hesaplanırken eski maaştan yüzde üç oranında işsizlik sigortası primi düşülüyordu. Oysa düşük gelirliler bu primi hiç ödemiyor ya da kısmen ödüyor. Bugün aylık brüt 2.225 euroya kadar olanlar primden tamamen, 2.630 euroya kadar olanlar kısmen muaf. Yani kişi ödemediği bir primin düşüldüğü bir tutar üzerinden maaş aldı.
Konu nasıl ortaya çıktı?
Süreci, eskiden düşük gelirli çalışan bir işsiz kadın başlattı. Günlük 21,09 euro işsizlik maaşı alan kadın hesabı kendisi yaptı ve tutarsızlığı fark etti. Avusturya İşçi Odası'nın Yukarı Avusturya şubesi (Arbeiterkammer Oberösterreich) ona destek verdi, kadın mahkemeye başvurdu ve haklı çıktı. Her ay için 20 ile 30 euro arasında ek ödeme alacak, ayrıca 1.346 euroluk yargılama masrafı da kendisine iade edilecek.
Hata nereden kaynaklanıyor?
Hatanın kökü 25 yıl öncesine uzanıyor. 2001'de yasa koyucu, ikame oranlarının hesabında ortalama alma yöntemini uygun görmüştü. 2008'de işsizlik sigortası primlerinde gelire göre kademeli sistem getirildi ve bunun maaş hesabını etkilememesi amaçlandı. Ancak bu yalnızca gerekçe metninde yazıyordu, yasa metninde değildi. Mahkeme de bu uygulamayı geçersiz saydı.
Viyana'da yaşayanlar için ne anlama geliyor?
Geçmişte düşük gelirle çalışıp sonra işsizlik maaşı ya da acil durum yardımı alanlar etkilenmiş olabilir. Haberde üç yıllık zamanaşımı süresi olduğu belirtiliyor; yani geriye dönük talepler bu süreyle sınırlı. Sosyal Bakan Korinna Schumann (SPÖ) konunun düzgün çözüleceğini söyledi ancak somut işleyiş henüz belli değil. Başvuru yolu ya da son tarih açıklanmadı; işsizlik sigortası yasasında (Arbeitslosenversicherungsgesetz) değişiklik yapılması da mmümkün.
Sık sorulan sorular
AMS'nin eksik ödediği işsizlik maaşı için geri ödeme alabilir miyim?
Henüz net bir süreç açıklanmadı. Sosyal Bakanlık sorunun düzgün çözüleceğini söylüyor ancak başvuru yolu ve ödeme takvimi belli değil.
Kimler işsizlik maaşı hesaplamasından etkilenmiş olabilir?
Eskiden düşük gelirle çalışıp sonradan işsizlik maaşı ya da acil durum yardımı alanlar etkilenmiş olabilir; muafiyet sınırı tamamen 2.225, kısmen 2.630 euro brüt aylık.
Geriye dönük kaç yıl için talep edilebilir?
Haberde üç yıllık bir zamanaşımı süresi geçerli olduğu belirtiliyor. Kesin uygulama ise henüz netleşmedi.
Temsilî görsel: Pixabay
