Sobbatical nedir ve kim kurdu?
Sobbatical, gönüllüleri kâr amacı gütmeyen kuruluşlarla (Non-Profit-Organisationen) buluşturan bir platformdur. Kurucusu Axel Menzel, aslen Alman ve şimdi Viyana'da yaşıyor. Menzel, Covid döneminde Lieferando'nun Avusturya ve İsviçre'deki insan kaynakları bölümünü yönetiyordu. O dönemde ayda birkaç yüz kişi işe aldıklarını anlatıyor. Kapanmalar bittikten sonra ise küçülme başladı ve Menzel 2025'te bölümünün son çalışanı olarak işten çıkarıldı. Ardından kendine "Bütün bunlar neden? Bu topluma ne kazandırıyor?" diye sordu ve bu soru Sobbatical fikrine dönüştü. Bu bilgilerin tamamı brutkasten'in söyleşisine dayanıyor.
Gönüllü çalışma neden bu kadar yaygın?
Gönüllü çalışma, Avusturya'da gündelik hayatın önemli bir parçasıdır. Kaynak yazı, Statistik Austria verilerine göre 15 yaşın üzerindeki kişilerin yaklaşık yüzde 50'sinin gönüllü çalışmalarda yer aldığını aktarıyor. Örnekler çok çeşitli: Estonya'da bir gençlik merkezi, Bordeaux'da bir spor kulübü ya da Korfu'da bir eşek barınağı. Yani gönüllülük yalnızca yaşlılara ya da öğrencilere özgü değil; hemen herkes kendine uygun bir alan bulabiliyor.
Diğer platformlardan farkı ne?
Sobbatical'ın en belirgin farkı, hizmetinin temelde ücretsiz olmasıdır. Menzel'e göre gönüllü çalışma aracılığı yapan birçok platform para istiyor ve bunu milyarlık bir sektör olarak görüp eleştiriyor. Kendisi aracılıktan para kazanmıyor; amacı gönüllülüğü herkes için erişilebilir ve ödenebilir kılmak. Kuruluşların platformda listelenmesi de ücretsiz. Sobbatical Almanya ve Avusturya'ya ek olarak 21 Avrupa ülkesinde faaliyet gösteriyor.
Konaklama, yolculuk ve sigorta konusunda yardım var mı?
Sobbatical kendini ülke sınırlarını aşan bir "tek durak" (One-Stop-Shop) olarak tanımlıyor. Gönüllülere konaklama, seyahat ve sigorta konularında destek veriyor. Bunun için bir sigorta komisyoncusu, bir konaklama platformu ve bir seyahat platformuyla iş birliği yapıyor. Böylece yurt dışında gönüllü olmak isteyen biri, her şeyi ayrı ayrı araştırmak zorunda kalmıyor.
Şirket nasıl para kazanmayı planlıyor?
Gelir modeli iki ayaklı. İlki, planlama ve organizasyonda yardımcı olması hedeflenen yapay zekâlı asistan "Sobi"; yıllık 59 euro. İkincisi, gelecek yıldan itibaren şirketlerle yapılacak çalışmalar. Viyana Ekonomi Üniversitesi (Wirtschaftsuniversität Wien) ile iş birliği, şirket gönüllülüğünün etkisini dijital ölçmeyi hedefliyor. Menzel'in verdiği varsayımsal örnek: bir şirket çalışanını birkaç günlüğüne gönüllülüğe gönderiyor ve bu 1.000 euroya mal oluyor; sistem ise bunun 8.000 euroluk toplumsal değer yarattığını göstermeli. Buna sosyal yatırım getirisi (Social Return on Investment) deniyor.
Sobbatical şu an kullanılabiliyor mu ve verilerim ne olacak?
Web sitesi çalışıyor, uygulama ise beta sürümünde; test kullanıcısı olarak kaydolunabiliyor. Yapay zekâ asistanı henüz kullanıma açık değil. Menzel, hem tamamlanmış siteyi hem asistanı 2026 içinde, bu çeyrekte yayına almayı planlıyor. Asistanın ancak gerçekten güvenilir olduğunda herkese açılacağını söylüyor. Kişisel veriler konusunda platform asgari düzeyde veri toplamayı amaçlıyor; vatandaşlık ya da ikamet ülkesi gibi bilgiler, giriş koşullarını kontrol etmek için saklanıyor. Verilerin çoğu doğrudan kuruluş ile gönüllü arasında paylaşılıyor.
Viyana'da yaşayanlar için ne anlama geliyor?
Viyana'da yaşayan Türkler için bu girişim, gönüllülüğü Avrupa çapında denemenin ücretsiz bir yolu olabilir. Öğrenci, çalışan ya da emekli fark etmez; ilgilendiği bir alanda yurt dışında gönüllü olmak isteyenler siteye bakabilir. Şehir içinde gönüllü olmak isteyenler için ise Stadt Wien ile Helfer Wiens'in birlikte işlettiği "Freiwillig für Wien" platformu var; Viyana'daki gönüllü platformlarının genel listesi de aynı resmî sayfada yer alıyor. Sobbatical'ın girişimcilik açısından dersi de net: Menzel kendini finanse etmeyi sürdürüyor ve mümkün olduğunca risk sermayesi (Venture Capital) almak istemiyor; ancak geliştirme için destek (Förderung) arıyor.
Sık sorulan sorular
Sobbatical ücretli mi?
Kaynak yazıya göre gönüllü aracılığı ve kuruluşların listelenmesi ücretsiz. Ücretli olan tek şey, planlamada yardımcı olması hedeflenen yapay zekâ asistanı Sobi; yıllık 59 euro.
Sobbatical hangi ülkelerde çalışıyor?
Platform, Almanya ve Avusturya'ya ek olarak 21 Avrupa ülkesinde faaliyet gösteriyor.
Viyana'da gönüllü çalışmaya nereden başlanır?
Stadt Wien ile Helfer Wiens'in birlikte işlettiği "Freiwillig für Wien" platformu var. Viyana'daki gönüllü platformlarının listesi de Stadt Wien'in gönüllülük sayfasında bulunuyor.
Sobbatical uygulaması çıktı mı?
Web sitesi çalışıyor, uygulama beta sürümünde. Yapay zekâ asistanı henüz herkese açık değil; kurucu 2026 içinde bu çeyrekte yayına almayı planlıyor.
Ek kaynaklar: Stadt Wien
Temsilî görsel: Pixabay
