Gençler iş hayatı hakkında en çok ne öğrenmek istiyor?
İngiltere'de BBC Radio 5 Live için 13-18 yaş arasındaki 2.000 gençle yapılan bir ankette, gençlerin en çok iş başvurusu yapmayı (yüzde 42), stresle başa çıkmayı (yüzde 39) ve iletişim becerilerini geliştirmeyi (yüzde 38) öğrenmek istediği ortaya çıktı. The Guardian yazarı Emma Beddington bu listeyi biraz fazla mantıklı buluyor, çünkü gençlerin kendi çağında bambaşka şeyler düşündüğünü hatırlıyor. Yine de gençlerin kaygısını ciddiye alıyor ve çevresindeki insanlara 'iş hayatına girerken ne bilmek lazım?' diye sorarak bir tavsiye listesi çıkarıyor. Aşağıdaki bölümler bu listenin Viyana'daki Türk okur için derlenmiş özeti. Bunlar kişisel tecrübelere dayanan öneriler, bilimsel kural değil.
'Sevdiğin işi yaparsan bir gün bile çalışmış sayılmazsın' doğru mu?
Yazara göre bu meşhur söz gerçeği yansıtmıyor. Sevdiğin bir şeyi iş haline getirdiğinde ona bakışın değişebilir, karışık duygular ortaya çıkabilir, hatta tadı kaçabilir. Haftada 40 saatten fazla yaptığın bir şeye karşı saf bir tutkuyu korumak çoğu insan için zor. Yazarın bir arkadaşının dediği gibi, ünlü bir şarkıcı bile olsan her iş bir noktada sıkıcı hale gelir. Bu yüzden mükemmel işi aramak yerine makul, öğretici ve katlanılabilir bir iş bulmak daha gerçekçi bir hedef. İşin sıkıcı bir döneminde olmak, yanlış yolda olduğun anlamına gelmeyebilir.
Ne yapmak istediğini henüz bilmiyorsan ne olur?
Yazı, gençlerin daha ilk adımda ne yapmak istediklerini bilmek zorunda olmadığını vurguluyor. Farklı işler denemek, nefret ettiğin işler bile sana kendin hakkında bir şey öğretir. Yazara göre hiçbir şey yapmamaktansa bir şey yapmak neredeyse her zaman daha iyi. Tek istisna, ahlaki olarak zehirli bir yerde çalışmak: orada kalmak denemeye değmez. Yani aile içinde 'önce doğru mesleği bul, sonra başla' baskısı varsa, bu tavsiye tam tersini söylüyor: önce dene, sonra karar ver. Bu bakış özellikle ilk işini arayan gençler için rahatlatıcı olabilir.
İş yerinde insanlarla ilişkiler neden bu kadar önemli?
Yazıdaki en önemli fikirlerden biri, iş arkadaşlarının hayat kalitene işin kendisinden daha fazla etki edebileceği. Bunu çoğunlukla kontrol edemezsin, ama iyi insanların kıymetini bilmek elindedir. İş yerinde gerçekten kimin önemli olacağını önceden bilemezsin; seni zorlayan biri bir gün başını belaya sokmaktan alıkoyan kişi olabilir. Bu yüzden herkese saygılı davranmak akıllıca. Aynı zamanda yönetici olmak, birinin akıllı olduğu anlamına gelmiyor; patron da yanılabilir. İş arkadaşların hakkında şikâyet etmemek en iyisi, ama insanız. Yazarın önerisi net: olumsuz bir mesaj yazdıysan, göndermeden önce alıcının doğru kişi olduğunu üç kez kontrol et.
Hata yaptığında ve anlamadığında ne yapmalısın?
Yazara göre hata yapacaksın, bu kaçınılmaz. Önemli olan hemen kabul etmek, çünkü beklediğin her gün durumu daha zor ve korkutucu hale getirir. Çoğu insan dürüstçe hatasını kabul edenlere saygı duyar; duymayanlar için yazar sert bir yorum yapıyor. Bir işi anlamadığında da bilmiyormuş gibi davranma, sorunu açıkça söyle. Kötü yöneticiler bunu çok zorlaştırabilir, ama yine de ezilmemeye çalışmak gerekiyor. Yazının mizahi ama işe yarar bir önerisi de var: zor iş durumlarının çoğu bir paket bisküviyle düzelir. Küçük bir jest, gerginliği azaltabilir.
İşini kaybedersen dünyanın sonu mu gelir?
Yazar, hayatının bir döneminde büyük ihtimalle işini kaybedeceğini söylüyor. Bu durum utanç verici, kişisel bir reddedilme gibi hissettirir ve dünyanın sonu gibi gelir, ama öyle değildir. Yazı ayrıca neşeli ve istekli olmanın çok şeyi telafi ettiğini söylüyor; bunu yazar kendisinin doğal olarak böyle biri olmamasına rağmen gözlemlemiş. Bir başka tavsiye de temel ihtiyaçlar için mola vermekten çekinmemek: iş hiçbir zaman o kadar önemli değil. Önce insansın, sonra çalışansın; bir sandviç ve tuvalet molası için zamanın var. Yazı son tavsiyesini espriyle bitiriyor, bu bölümü ciddiye almak gerekmiyor.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Bu yazı İngiltere'deki gençler için yazılmış bir görüş yazısı; Avusturya'ya özgü bir kurum, kanun ya da kural içermiyor. Çalışma hakları, çıraklık ya da başvuru süreçleri hakkında Avusturya'ya dair bilgi kaynakta yer almıyor. Yine de tavsiyelerin çoğu her ülkede geçerli genel iş hayatı dersleri. İlk işine başlayan bir genç, çocuğuna kariyer tavsiyesi vermek isteyen bir ebeveyn ya da işini kaybetmekten korkan biri için bu liste konuşmaya başlamak adına iyi bir zemin olabilir. Resmî çalışma koşulları için güncel bilgiyi ilgili Avusturya kurumlarından öğrenmek gerekir.
Sık sorulan sorular
İş hayatına yeni başlayanlara hangi tavsiyeler veriliyor?
The Guardian yazarı Emma Beddington; hatayı hemen kabul etmeyi, anlamadığında sormayı, iş arkadaşlarına saygılı davranmayı ve işi kaybetmenin dünyanın sonu olmadığını hatırlamayı öneriyor. Bunlar kişisel görüşlere dayanan öneriler.
Gençler iş hayatıyla ilgili en çok neyi merak ediyor?
İngiltere'de 2.000 genç arasında yapılan bir ankete göre en çok merak edilen konular iş başvurusu (yüzde 42), stresle başa çıkma (yüzde 39) ve iletişim becerileri (yüzde 38).
Bu yazı Avusturya'daki iş hayatı için de geçerli mi?
Yazı İngiltere merkezli ve Avusturya'ya özgü bilgi vermiyor. Genel tavsiyeler başka ülkelerde de işe yarayabilir, ama yasal konular için Avusturya kurumlarına bakmak gerekir.
