Avusturya'da doğanların kaçının pasaportu yok?
Avusturya'da doğmasına rağmen Avusturya vatandaşlığı olmayan yaklaşık 300.000 kişi var. Yönetmen Olga Kosanović da bunlardan biri. Bu durumu 2025'te büyük ilgi gören belgeseli "Noch lange keine Lipizzaner" ile anlattı. Kosanović'in vatandaşlık süreci halen sürüyor: çok uzun yurt dışı kalışları engel sayılmış ve dosya şu anda Sırbistan'da bekliyor.
ZiB2'de tartışma nasıl geçti?
Tartışma, doğumla vatandaşlığı savunan partiler üstü bir girişimin ÖVP Genel Sekreteri Markus Gstöttner tarafından eleştirilmesiyle başladı. Kosanović bu eleştiriye Instagram'dan yanıt verdi. Sunucu Armin Wolf, ikisini de konuk etti. Wolf, Avusturyalı olmak isteyen ve çok sayıda şartı yerine getiren insanlara neden bu kadar zor davranıldığını sordu: bürokrasi, gereksiz katı şartlar ve çok yüksek ücretler.
ÖVP'li Gstöttner neyi savundu?
Gstöttner, mevcut kuralları "adil" ve "doğru" bulduğunu söyledi. Bir sınırın birkaç gün altında ya da üstünde kalmanın zor olabileceğini kabul etti. Ancak hukuk devletinde itiraz hakkının ve ikinci bir başvurunun mümkün olduğunu, şartlar sağlanırsa sonucun alınacağını belirtti. Kosanović'in "entegre olmamış" görünüp görünmediği sorulunca "Kesinlikle hayır" dedi ve dosyasının iyi gittiğini söyledi.
4.500 euro maliyet ve gelir şartı tartışması
Wolf, Viyana'da dört kişilik bir aile için vatandaşlığın 4.500 euroya mal olmasının "biraz sıkıntı yaratıcı" olup olmadığını sordu. Gstöttner, her şeyin bir bedeli olduğunu, bunun "hayat kararı" olduğunu söyledi ve eyaletler arasında farklılık bulunan masrafa değindi. Gelir sınırlarını sıkıntı yaratıcı bulmadığını, çalışan insanların çalışması gerektiğini ekledi.
Kosanović'in eleştirisi neydi?
Kosanović, asıl sorunun uygulamada olduğunu söyledi: yasalar çok karmaşık ve çoğu insan bu kuralları bilmiyor. Ona göre bu, entegrasyon değil dışlama politikası. Gstöttner'e doğuştan vatandaşlığın kendisine hediye gibi verildiğini, gelir belgesi sunmak zorunda kalmadığını hatırlattı. Burada yaşadığını, aile kurduğunu, oğlunun Avusturyalı olduğunu ama kendisinin olmadığını söyledi.
Viyana'da yaşayanlar için bu ne anlama geliyor?
Viyana'da vatandaşlık başvurusunu MA 35 (Einwanderung und Staatsbürgerschaft) yürütüyor ve sayfasında çevrim içi ön sorgu bulunuyor. Şartlar arasında belirli bir süre ikamet, sabıka veya idari ceza kaydının olmaması, geçimin güvence altında olması ve vatandaşlık sınavı var. İkamet süresi karar öncesindeki döneme göre hesaplanıyor; süre henüz dolmamışsa beklemek gerekiyor. Asgari gelir (Mindestsicherung) alanların geçimi güvence altında sayılmıyor. Yasa değişikliği ise bu haberde açıklanmadı.
Sık sorulan sorular
Avusturya'da doğanların hepsi otomatik vatandaş olur mu?
Hayır. Haberdeki bilgiye göre Avusturya'da doğan yaklaşık 300.000 kişinin Avusturya pasaportu yok. Ülkede kural soy esasına (Abstammungsprinzip) dayanıyor.
Viyana'da vatandaşlık başvurusu nereye yapılır?
Viyana'da vatandaşlık işlemlerini MA 35 (Einwanderung und Staatsbürgerschaft) yürütüyor. Sayfada çevrim içi ön sorgu da var.
Vatandaşlık için hangi şartlar aranıyor?
Belirli süre ikamet, sabıka ve idari ceza kaydının olmaması, geçimin güvence altında olması ve vatandaşlık sınavı aranıyor. Asgari gelir alanların geçimi güvence altında sayılmıyor.
Dört kişilik bir aile için Viyana'da vatandaşlık maliyeti ne kadar?
Programda Viyana'da dört kişilik bir aile için 4.500 euro maliyetten söz edildi. Gstöttner masrafın eyaletlere göre bir ölçüde farklı olduğunu belirtti.
Ek kaynaklar: Stadt Wien (wien.gv.at)
