Alevi Aydınlar İstişare Meclisi ne açıkladı?
Alevi Aydınlar İstişare Meclisi, Ankara'daki Mülkiyeliler Birliği'nde düzenlediği çalıştayın sonuç bildirgesini 31 Ekim 2026'da kamuoyuyla paylaştı. Meclis, 31 Ağustos 2026 tarihli Alevi Aydınlar Bildirgesi'nin ardından Alevi kamuoyundan gelen talepler doğrultusunda toplandığını belirtti. Bildirge on iki maddeden oluşuyor ve Türkiye ile Ortadoğu'da kalıcı barış vurgusu yapıyor.
Yeni anayasa ve yurttaşlık için hangi talepler var?
Bildirge, yeni anayasa sürecinde kuvvetler ayrılığının güçlendirilmesini ve laik, demokratik, insan haklarına dayanan sosyal hukuk devleti ilkesinin korunmasını istiyor. Yurttaşlığın etnik veya inanç temelli değil, hukuki ve seküler bir bağa dayanması gerektiği ifade ediliyor. Metinde ayrıca bürokratik işlemlerde Sünni inanç merkezli uygulamalara son verilmesi çağrısı yer alıyor. Meclis, 'Alevifobi' olarak adlandırdığı ayrımcı düşünceyle bürokrasinin her alanında mücadele edilmesini savunuyor.
Suriye ve geçmişle yüzleşme konusunda ne isteniyor?
Meclis, Suriye'deki Alevilerin temel haklarına yönelik ihlal iddialarına Türkiye'nin kayıtsız kalmaması gerektiğini belirtti. TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulmasını ve bu komisyonun resmî görevle Suriye'ye giderek iddiaları yerinde incelemesini talep etti. Bildirge, 20. ve 21. yüzyıllarda Alevilerin maruz kaldığı hak ihlallerini araştırmak için de TBMM'de bir komisyon kurulmasını istiyor. Eğitim, sağlık, savunma ve güvenlik alanlarındaki projelere 'Çaldıran' ve 'Yavuz Selim' gibi adların verilmesine son verilmesi de talepler arasında.
Yayıncılık, eğitim ve kültürel haklarda neler var?
Bildirgeye göre RTÜK, özel ve devlet kanallarında Alevi toplumunu anlatan programlara yer verilmesini sağlamalı. Milli Eğitim Bakanlığı'ndan müfredatta bu alana yönelik özel bir çalışma yapması isteniyor. Meclis ayrıca Zazaca, Kurmanci ve Arapçanın, bu dillerdeki edebiyatla birlikte yasal koruma altına alınmasını talep ediyor. Alevi yurttaşların kamu bütçesinden adil biçimde yararlanması da metindeki talepler arasında.
Viyana'da yaşayanlar için ne anlama geliyor?
Bildirge Türkiye'deki anayasa ve kamu politikalarına yönelik talepler içeriyor; Avusturya'daki uygulamalar veya Viyana'daki Alevi topluluğu için somut bir düzenleme içermiyor. Bildirgenin sonunda Alevi aydınlar, Alevi toplumunun haklarının dünyanın her yerinde yasal güvencelerle korunması için bir sivil denetim platformu olarak çalışacaklarını duyurdu. Bu platformun Avrupa'daki topluluklarla nasıl çalışacağı henüz açıklanmadı. Metin, tarafların bu talepler karşısındaki tutumu hakkında bilgi vermiyor.
Sık sorulan sorular
Alevi Aydınlar İstişare Meclisi bildirgesi ne zaman açıklandı?
Bildirge, Ankara'daki Mülkiyeliler Birliği'nde düzenlenen çalıştayın ardından 31 Ekim 2026'da kamuoyuyla paylaşıldı. Meclis, 31 Ağustos 2026 tarihli Alevi Aydınlar Bildirgesi'nin ardından toplandığını belirtti.
Alevi aydınların bildirgesinde kaç madde var ve neleri kapsıyor?
Bildirge on iki maddeden oluşuyor. Yeni anayasa, yurttaşlık, ayrımcılıkla mücadele, kamu kaynaklarına erişim ve kültürel haklar ele alınıyor.
Bildirgede TBMM'den ne isteniyor?
Suriye'deki Alevilere yönelik ihlal iddialarını yerinde incelemek üzere bir araştırma komisyonu kurulması isteniyor. Ayrıca 20. ve 21. yüzyıldaki hak ihlallerini araştırmak için ayrı bir komisyon talep ediliyor.
