Kahlenberg'in ilk adı neydi?
Kahlenberg, Viyana'nın 19. bölgesi Döbling'de, Kahlengebirge'nin (Kahlen Dağları) bir sırtıdır. Bugünkü Kahlenberg 17. yüzyıla kadar yerleşimsizdi ve 1629'a kadar Schweins- veya Sauberg, yani "domuz dağı" adıyla anılıyordu. Wien Geschichte Wiki'ye göre bu ad büyük olasılıkla o dönemde sık meşe ormanlarında yaşayan çok sayıda yaban domuzundan geliyordu. Yani bugün restoranları ve manzarasıyla bilinen tepe, bir zamanlar ıssız bir ormandı.
Kahlenberg ile Leopoldsberg'in adları nasıl yer değiştirdi?
Adlandırma tarihi biraz karışık. II. Ferdinand, Kamaldulenser (Kamaldulenser) rahipleri için buraya bir inziva yeri (Eremitage) kurmak istedi. Bu amaçla 1628'de dağı Klosterneuburg Manastırı'ndan (Stift Klosterneuburg), başka arazilerle takas ederek aldı. Kuruluş belgesinde dağın adının Josephsberg olarak değiştirilmesini de şart koştu. 17. yüzyılın sonunda ise o zamanki Kahlenberg'in adı Leopoldsberg oldu, Kahlenberg adı da Josephsberg'e verildi. Kısacası iki komşu tepe adlarını birbirine devretti.
1683'te Kahlenberg'de ne yaşandı?
Tepedeki kilise, 1683'teki İkinci Türk Kuşatması (Zweite Türkenbelagerung) sırasında yıkıldı. Kaynak, kilisenin sonradan yeniden kutsandığını belirtiyor. Bölgenin Türklerle ortak tarihi açısından ilginç bir ayrıntı daha var: Kahlenberg'deki kilisede gösterilen sözde Sobieski Sunağı (Sobieskialtar) bu adı haksız yere taşıyor. Kaynağa göre, Marco d'Aviano'nun 1683'te okuduğu ve Sobieski'nin yardımcılık yaptığı söylenen tarihî ayin Kahlenberg'de değil, Leopoldsberg'deki eski Georgskapelle'de yapılmıştı.
Eremitage kapandıktan sonra tepe kimlerin eline geçti?
II. Josef 12 Ocak 1782'de inziva yerini kapattı. Arazileri 14 Nisan 1783'te savaş konseyi görevlisi Leopold Edler von Kriegl, 28.500 Gulden karşılığında açık artırmayla aldı. Kriegl kiliseyi yeniden kutsattı; kilisenin çevresinde oluşan köy ise Josefsdorf adını aldı. Kriegl 1789'da iflas edince mülk 1795'te Klosterneuburg Manastırı'na geçti. Sonra Josepha von Traunwieser'in eline, 1819'da da satışla Prens Johann von und zu Liechtenstein'a geçti. Prens burada gösterişli bir hayvanat bahçesi (Tiergarten) kurdu ve bölgenin güzelleşmesine büyük katkı verdi.
Kahlenberg nasıl bir gezi noktasına dönüştü?
Tepe, 19. yüzyılda turizmle öne çıktı. Eremitage'ın misafir binasından çıkan gazinoda Mozart'ın kalmış olduğu söyleniyor; kaynak bunu kesin bir gerçek olarak değil, söylenti olarak aktarıyor. 1871-1872'de Österreichische Bergbahn-Gesellschaft büyük bir otel yaptırdı. 1873'te Tuna kıyısından Elisabethwiese'ye çıkan bir füniküler kuruldu. 1874'te Nußdorf'tan kalkan Zahnradbahn (Kahlenbergbahn) hizmete girdi. Höhenstraße'nin yapımı sırasında ise 1935'te Erich Boltenstern'in tasarladığı Kahlenberg Restoranı inşa edildi.
Kahlenberg'in komşuları: Cobenzl ve Krapfenwaldl
Batıda, Latisberg (Reisenberg) yamacında Kont Johann Philipp Cobenzl, Cizvitlerin 1751'de yaptırdığı dinlenme evinin yerine, tarikatın 1773'te kapatılmasından sonra parklı bir saray yaptırdı. Cobenzl 1907'de Viyana Belediyesi'ne geçti ve kiraya verildi. Krapfenwaldl yerleşimi ise bunlardan da eski.
Viyana'da yaşayan Türkler için Kahlenberg ne ifade ediyor?
Kahlenberg, Viyana'nın ortak geçmişini görmek isteyenler için kolay ulaşılan bir tarih durağıdır. Türk Kuşatması'nın izlerini taşıyan kilise, tepenin adlarının değişmesi ve Leopoldsberg ile ilişkisi, aileyle yapılacak bir gezide anlatılabilecek hikâyeler sunuyor. Gezmeden önce açılış saatleri ve ulaşım bilgilerini güncel resmî kaynaklardan kontrol etmek gerekir; bu bilgiler kaynak metinde yer almıyor.
Sık sorulan sorular
Kahlenberg'in eski adı neydi?
Kahlenberg 1629'a kadar Schweins- veya Sauberg adını taşıyordu. Ad büyük olasılıkla bölgedeki sık meşe ormanlarında yaşayan yaban domuzlarından geliyordu.
Kahlenberg Viyana'nın hangi bölgesinde?
Kahlenberg, Viyana'nın 19. bölgesi Döbling'de, Kahlengebirge'nin bir sırtı olarak yer alır.
Kahlenberg'deki Sobieski Sunağı gerçekten Sobieski'nin mi?
Hayır. Kaynağa göre sunak bu adı haksız yere taşıyor, çünkü 1683'teki tarihî ayin Leopoldsberg'deki eski Georgskapelle'de yapıldı.
Kahlenberg'e ilk ne zaman raylı sistem yapıldı?
1873'te Tuna kıyısından Elisabethwiese'ye bir füniküler yapıldı. 1874'te de Nußdorf'tan çıkan Zahnradbahn (Kahlenbergbahn) açıldı.
Temsilî görsel: Pixabay
