Her yıl binlerce kişi Avusturya’da kendi parasını devlette bırakıyor. Ne kayıp ne çalıntı: sadece istenmediği için. Vergi iadesi (Arbeitnehmerveranlagung) beş yıl geriye dönük istenebiliyor, ama bunu bilmeyen için süre sessizce doluyor.
İş hayatında da durum benzer. Patronla bir anlaşmazlık yaşadığınızda avukata yüzlerce euro ödemeyi düşünürsünüz. Oysa çalışan herkes Arbeiterkammer’in otomatik üyesi ve iş hukuku danışmanlığı ücretsiz. Bu sayfada paranızı ve haklarınızı koruyan dört kapıyı anlatıyoruz: AMS, Arbeiterkammer, vergi dairesi ve ücretsiz hukuki danışma.
- İşsizlik parası: işin bitmesinden 3 hafta önce başvurabilirsiniz, en geç işsizliğin 1. günü başvurmalısınız.
- 2026’dan beri işsizlik parası alırken marjinal (geringfügig) çalışmak kural olarak yasak.
- Arbeiterkammer: çalışan herkes otomatik üye, iş hukuku danışmanlığı ücretsiz.
- Vergi iadesi: 5 yıl geriye dönük istenebilir. 2021 için son gün 31.12.2026.
- Ücretsiz avukat: Rechtsanwaltskammer Wien Pazartesi–Çarşamba akşamları telefonla ücretsiz ilk danışma veriyor.
- gün
İşsizlik parası için en geç başvuru
AMSİşsiz kaldım, işsizlik parasına ne zaman başvurmalıyım?
İş sözleşmeniz bitmeden 3 hafta önce başvurabilirsiniz; en geç işsizliğin ilk günü başvurmuş olmalısınız. Başvuru MeinAMS üzerinden ya da AMS şubesinde şahsen yapılır.
İlk gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse bir sonraki iş günü yeterli. Geç başvurursanız para daha geç bir tarihten itibaren ödenir ve sağlık ile emeklilik sigortanızda boşluk oluşabilir.
1 Ocak 2026’dan beri işsizlik parası ya da Notstandshilfe alırken geringfügig (marjinal) çalışmak kural olarak mümkün değil. İstisnalar var: örneğin işsizlikten önce en az 26 hafta, tam sigortalı işinizin yanında marjinal de çalışmış olmak ya da 365 gün yardım alan uzun süreli işsizler için özel kurallar. Bilmeden çalışmaya devam etmek yardımı kaybettirebilir; önce AMS danışmanınıza sorun.
AMS’e kayıtlıysanız (vorgemerkt) AMS Wien kurs kataloğundaki Almanca kurslarına (okuma-yazmadan C1’e kadar) ücretsiz katılabilirsiniz. Kurs isteğinizi MeinAMS’ten gönderebilir ya da danışmanınızla konuşabilirsiniz.
Kaynaklar (resmî sayfalar)
ArbeiterkammerPatronumla sorun yaşıyorum, ücretsiz kime danışabilirim?
Arbeiterkammer Wien’e (AK). Viyana’da çalışan herkes AK’nın otomatik üyesidir ve iş hukuku danışmanlığı ücretsizdir. Telefon: +43 1 501 65 1201 (Pazartesi–Cuma 08:00–15:45).
Ödenmeyen maaş, fazla mesai, haksız fesih, izin hakkı, iş sözleşmesindeki şüpheli maddeler… Hepsi AK’nın konusu. Gerekirse ve vakaya göre mahkemede temsil de ücretsiz sağlanabiliyor (Rechtsschutz). Yüz yüze danışma sadece randevuyla: merkez Prinz-Eugen-Straße 20-22, 1040 Wien; ayrıca Floridsdorf, Donaustadt, Liesing ve Ottakring’de danışma merkezleri var.
İşsizler, Karenz’deki (doğum izni) ebeveynler ve marjinal çalışanlar AK aidatı ödemez ama AK’nın tüm hizmetlerinden yararlanabilir.
Kaynaklar (resmî sayfalar)
Vergi iadesiVergi iadesi (Arbeitnehmerveranlagung) kaç yıl geriye istenebilir?
5 yıl geriye. Örneğin 2025 yılının iadesini 2030 sonuna kadar isteyebilirsiniz. 2021 yılı için son gün 31 Aralık 2026. Başvuru FinanzOnline üzerinden ya da L1 formuyla yapılır.
Halk arasında “Steuerausgleich” denen bu başvuruyla, yıl içinde fazla kesilen vergiyi geri alırsınız. Sadece maaş geliri olan ve Haziran sonuna kadar başvurmamış kişiler için vergi dairesi, en az 5 € iade çıkıyorsa otomatik (antragslos) iade de yapabiliyor. Yılın ikinci yarısında bilgi mektubu gelir; banka hesabınız kayıtlı değilse para ödenemez.
Otomatik iade sadece “temel” iadeyi hesaplar. İşle ilgili masraflarınızı (Werbungskosten), özel giderlerinizi (Sonderausgaben) ya da çocuk indirimlerini siz girmezseniz paranın bir kısmı içeride kalır. Bu yüzden FinanzOnline’dan kendiniz başvurmak çoğu zaman daha kârlı.
Kaynaklar (resmî sayfalar)
Ücretsiz hukukViyana’da ücretsiz avukat ve hukuki danışmanlık nerede?
En bilinen yol Rechtsanwaltskammer Wien‘in ücretsiz telefonla ilk avukat danışmanlığı (Pazartesi–Çarşamba 17:00–19:30, kayıt aynı gün). Ayrıca ilçe mahkemelerinin Amtstag’ı, noterlerin ücretsiz ilk bilgisi ve sivil toplum kuruluşlarının danışmanlıkları var.
| Nereye? | Ne için? | Nasıl? |
|---|---|---|
| Rechtsanwaltskammer Wien (“Erste Anwaltliche Auskunft”) | Her türlü hukuki soruda ilk avukat görüşü | Sadece telefonla, Pzt–Çar 17:00–19:30. Kayıt, danışmak istediğiniz aynı gün 08:00–16:00 arası rakwien.at’taki formla. Yerler çabuk doluyor. |
| Bezirksgericht Amtstag | Süren ya da açılması düşünülen somut bir dava | Kural olarak Salı günleri, mahkemeye göre saatler değişir. Ceza davaları ve genel sorular kapsam dışı. |
| Noterler | İlk bilgi | oesterreich.gv.at’a göre her noterlikte ilk bilgi ücretsiz. |
| Beratungszentrum für Migranten und Migrantinnen | Oturum, yerleşim, vatandaşlık, çalışma | Hoher Markt 8, Stiege 4, 2. kat, 1010 Wien. Tel. (01) 712 56 04, telefonla Pzt/Çar/Cum 09–13, yüz yüze randevuyla. Diploma denkliği için “Perspektive” birimi. |
| Caritas Wien Sozialberatung | Sosyal haklar, yabancılar hukuku | Ücretsiz, randevuyla. Mommsengasse 35, 1040 Wien, tel. 0 517 802 700. |
| Volkshilfe Wien Sozialberatung | Sosyal danışmanlık | Ücretsiz, tel. +43 1 360 64-0. |
Viyana’ya yeni geldim: StartWien nedir?
Son 2 yıl içinde Viyana’ya taşındıysanız Stadt Wien’in ücretsiz StartWien programından yararlanabilirsiniz: 20’den fazla dilde “Neu in Wien” oryantasyon görüşmesi, bilgi etkinlikleri ve Almanca öğrenme desteği. Türkçe etkinlik örnekleri: “Mesleki Bilgilendirme – waff” (28.10.2026, 15:00) ve “Hamilelikten itibaren bilinçli ve sağlıklı yaşam” (FEM Süd, 14.11.2026, 14:00).
Stadt Wien’in danışma listesinde Türkçe hizmet verdiği açıkça yazan bir kurum var: “Miteinander Lernen – Birlikte Öğrenelim”. Kadınlar, çocuklar ve aileler için aile, eğitim, sağlık danışmanlığı ve psikoterapi sunuyor (miteinlernen.at). Bir de şunu bilin: bir avukatla ilk görüşme, ücretsiz olduğu açıkça söylenmedikçe faturalandırılabilir.
Kaynaklar (resmî sayfalar)
Sık sorulan sorular
Okurlarımızın ve Viyana’daki Türklerin en çok sorduğu sorular, kısa ve net cevaplarıyla.
İşsizlik parası başvurusunu geç yaparsam ne olur?
Para daha geç bir tarihten itibaren ödenir ve sağlık ile emeklilik sigortanızda boşluk oluşabilir. En geç işsizliğin ilk günü başvurun.
İşsizlik parası alırken mini job (geringfügig) yapabilir miyim?
1 Ocak 2026’dan beri kural olarak hayır. Bazı istisnalar var; AMS danışmanınıza ya da Arbeiterkammer’e sorun.
Arbeiterkammer’e üye olmak için başvurmam gerekiyor mu?
Hayır. Viyana’da çalışıyorsanız otomatik olarak üyesiniz; aidat maaşınızdan kesilir.
Arbeiterkammer danışmanlığı ücretli mi?
Üyeler için iş hukuku danışmanlığı ücretsiz. İşsizler ve Karenz’deki ebeveynler de hizmetlerden yararlanabilir.
Vergi iadesini kaç yıl geriye isteyebilirim?
5 yıl. 2021 yılı için son gün 31 Aralık 2026.
Vergi iadesi otomatik gelmiyor mu?
Sadece maaş geliri olanlar için, Haziran sonuna kadar başvurmadıysanız vergi dairesi otomatik iade yapabilir. Ama bu iade masraflarınızı içermez; kendiniz başvurursanız çoğu zaman daha fazla para alırsınız.
Ücretsiz avukat danışmanlığına nasıl kayıt olurum?
Rechtsanwaltskammer Wien’in sitesindeki (rakwien.at) formla, danışmak istediğiniz gün 08:00–16:00 arasında kayıt olursunuz. Danışma aynı akşam 17:00–19:30 arasında telefonla yapılır.
Viyana’da Türkçe hukuki danışmanlık var mı?
Stadt Wien listesinde Türkçe hizmet verdiği açıkça yazan kurum “Miteinander Lernen – Birlikte Öğrenelim”. Diğer kurumlarda Türkçe danışman olup olmadığını aramadan önce sorun.
Bir bilgi değişti ya da eksik mi? Rehberi birlikte güncel tutalım: bize yazın. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez; kişisel durumunuz için ilgili kuruma danışın.